Projekt dotyczy objęcia pracowników prywatnych przedsiębiorstw górniczych, w szczególności pracowników PG Silesia, analogicznymi uprawnieniami osłonowymi, jakie przysługują pracownikom kopalń państwowych w razie likwidacji zakładu górniczego.
Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy „celem projektowanej zmiany jest usunięcie nierówności w zakresie ochrony pracowniczej w sektorze górnictwa węgla kamiennego. W aktualnym stanie prawnym pracownicy wykonujący porównywalną pracę, w porównywalnych warunkach i ponoszący porównywalne ryzyka zawodowe mogą korzystać z odmiennych instrumentów wsparcia wyłącznie z tego powodu, że są zatrudnieni u pracodawcy o innej formie własności. Taka sytuacja ma charakter dyskryminujący i jest społecznie nieakceptowalna, zwłaszcza w przypadku nagłej utraty miejsc pracy w wyniku niewypłacalności pracodawcy i konieczności likwidacji zakładu górniczego.”
Według prezydenckiego projektu ustawy przesłanką skorzystania z instrumentów osłonowych w postaci urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla albo jednorazowej odprawy pieniężnej jest nie tylko sama niewypłacalność, lecz także formalne potwierdzenie, że proces likwidacji zakładu górniczego będzie prowadzony w sposób planowy i został on zatwierdzony przez organ nadzoru.
Projekt został przekazany do Biura Marszałka Sejmu w dniu 5 lutego 2026 r. W pierwszej kolejności projekt został skierowany do zaopiniowania przez różne instytucje i organa, jak również Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, które jest jednostką organizacyjną Kancelarii Sejmu realizującą zadania związane z zapewnianiem pomocy merytorycznej posłom, zwłaszcza w zakresie dostępu do opracowań specjalistycznych, literatury i ekspertyz.
W dniu 9 marca br. projekt ustawy został przekazany do konsultacji społecznych. Informacje na ten temat są dostępne TUTAJ.
Konsultacje przeprowadzane są przed skierowaniem projektu do pierwszego czytania. Uwagi może zgłosić każdy zainteresowany w imieniu swoim albo w imieniu osoby prawnej lub innego podmiotu niebędącego osobą prawną. Zgłoszenia uwag dokonuje się w formie elektronicznej, za pośrednictwem Systemu Informacyjnego Sejmu, po uwierzytelnieniu osoby zgłaszającej uwagi np. przez ePUAP lub profil zaufany. Zgłoszone uwagi są udostępniane w Systemie Informacyjnym Sejmu. Może się z nimi zapoznać każda zainteresowana osoba, w szczególności wnioskodawca projektu ustawy oraz posłowie.
Zasady udziału w konsultacjach są dostępne TUTAJ. Konsultacje potrwają do 8 kwietnia 2026 r.
Dla nas, osób poszkodowanych istotne jest to, że projekt ustawy reguluje mechanizm finansowania i organizację wypłat z tytułu świadczeń osłonowych dla pracowników, lecz niestety nie zawiera żadnych rozstrzygnięć, które dotyczyłyby sytuacji osób poszkodowanych wskutek ruchu zakładu górniczego i kwestii ponoszenia odpowiedzialności za szkody górnicze spowodowane przez prywatnego przedsiębiorcę.
Maria Ożarowska
